Biegający Ortopeda: leczymy niedokrwistość i anemię

16 grudnia 2020
Biegający Ortopeda: leczymy niedokrwistość i anemię

Ból głowy, szybkie męczenie, utrata apetytu, zaburzenia snu i kurcze mięśniowe – to jedne z najczęstszych objawów niedoboru żelaza w organizmie. Jak już wiemy, jest to dość częsta przypadłość u biegaczek i biegaczy. Może oznaczać anemię, ale nie musi. Warto jednak zbadać się, by to sprawdzić, a potem, by skutecznie leczyć i… zapobiegać nawrotom. (R)ewolucja toczy się między innymi na talerzu.

Ostatnio (TUTAJ) dość szczegółowo starałem się wytłumaczyć, dlaczego tak ważne jest, by regularnie wykonywać badania krwi, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu żelaza. Na celowniku znaleźli się również biegacze, którzy z powodu niedoboru tego pierwiastka miewają czasem poważne problemy. A, jak wiemy, niedobór żelaza, nawet bez cech anemii, zmniejsza wydolność fizyczną organizmu i może nieść ze sobą szereg dodatkowych dolegliwości. Na szczęście niedokrwistość i anemię dość prosto i szybko można zdiagnozować wykonując morfologię krwi obwodowej. Zakładając, że macie to już za sobą, przyjrzyjmy się wynikom.

 

Jakie wyniki sugerują niedokrwistość?

Na dalsze badania należy zdecydować się, jeżeli występuje obniżona ilość:

- erytrocytów (RBC),
- hemoglobiny (Hgb),
- hematokrytu (Ht),
- objętość krwinki ( MCV).

Takie wyniki mogą sugerować niedokrwistość z przyczyny niedoboru żelaza.

Niedokrwistość ze względu na nasilenie dzielimy na: 

1) łagodną – Hb 10–12,0 g/dl u kobiet, 13,5 g/dl u mężczyzn,

2) umiarkowaną – Hb 8–9,9 g/dl,

3) ciężką – Hb 6,5–7,9 g/dl,

4) i zagrażającą życiu – Hb <6,5 g/dl.

 

Wyniki w garści, szukamy przyczyny

Najczęstsze przyczyny niedoboru żelaza to:

1) utrata krwi (główna przyczyna) – krwawienia z przewodu pokarmowego, dróg rodnych (obfite miesiączki), dróg moczowych (krwiomocz),

2) zwiększone zapotrzebowanie przy niedostatecznej podaży – okres dojrzewania, ciąża,

3) upośledzone wchłanianie z przewodu pokarmowego,

4) niedobór w diecie (wyniszczenie, niezbilansowana dieta wegetariańska lub wegańska),

5) niedokrwistość z niedoboru żelaza oporna na leczenie żelazem (rzadka choroba genetyczna).

 

Przemyślane leczenie

Leczenie polega przede wszystkim na ustaleniu przyczyn niedoboru – mogą to być np. przewlekłe krwawienia (tu też warto zastanowić się, dlaczego one występują) czy zaburzenie we wchłanianiu żelaza. Konieczna jest, oczywiście, suplementacja żelaza, przy czym należy wyraźnie zaznaczyć, że jest to relatywnie powolny proces, zaś odbudowa rezerw trwa około 3 miesiące. W tym czasie należy powstrzymać się od intensywnych treningów i naturalnie wspomagać suplementację odpowiednią dietą uwzględniającą produkty bogate w ten pierwiastek. Wszystko to trzeba robić z głową i najlepiej w konsultacji z lekarzem, gdyż zbyt duże dawki żelaza są toksyczne dla naszego organizmu.

 

Pomocnicy i… szkodnicy

Niestety, niektóre substancje utrudniają przyswajalność żelaza w przewodzie pokarmowym. Są to fityniany (występujące między innymi w otrębach i nasionach roślin strączkowych), niektóre polifenole (w kawie i herbacie), błonnik, a także duże ilości wapnia.

Z kolei czynnikiem ułatwiającym wchłanianie żelaza są duże ilości witaminy C oraz kwasy organiczne, np. kwas cytrynowy, jabłkowy, mlekowy (obecny w produktach kiszonych). Dlatego każdej porcji spożywanego mięsa powinna towarzyszyć surówka bogata w witaminę C.

Warto zaznaczyć, że zbyt duża dawka żelaza powoduje poważne problemy zdrowotne. Nadmiar żelaza jest toksyczny dla naszego organizmu. Zwiększa ryzyko chorób układu krążenia i zawału serca. Szczególnie u mężczyzn niekontrolowana suplementacja żelazem jest niebezpieczna, gdyż jeden na dwustu mężczyzn rasy białej jest nosicielem genu hemachromatozy, choroby prowadzącej do niewydolności wątroby.

 

Pamiętaj zatem:

1 – Jedz odpowiednio dużo czerwonego, chudego mięsa, wątróbek, chudych gatunków wędlin. Jest to źródło żelaza dobrze przyswajanego przez organizm.

2 – Nie pomijaj w diecie produktów roślinnych o dużej zawartości żelaza (płatki zbożowe, suszone owoce, warzywa strączkowe, warzywa o zielonych liściach).

3 – Spożywaj dużo owoców i warzyw, koniecznie bogatych w witaminę C

4 – Ogranicz spożycie kawy i herbaty, ponieważ zawierają taniny – związki hamujące wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego.

 Na koniec warto podkreślić, że na szczęście niedobory żelaza i anemię możemy łatwo zdiagnozować. Dlatego tym bardziej warto podejść odpowiedzialnie do regularnie wykonywanych najprostszych badań typu morfologia. Powinny pamiętać o tym zwłaszcza kobiety, a konkretnie – biegaczki. Może więc, oprócz nowej pary leginsów, warto zafundować sobie w prezencie świątecznym pakiet badań?

 

Biegający Ortopeda