Biegający Ortopeda: Ból stopy u biegaczy [cz. 2]

7 lutego 2021
Biegający Ortopeda: Ból stopy u biegaczy [cz. 2]

Ostatnio (TUTAJ) pisałem o neuropatii uciskowej i tym, co należy robić, by uniknąć operacji. Dziś kontynuacja zagadnienia – omawiamy dolegliwości dotykające pięty oraz tzw. stopę biegacza.

Neuropatia nerwu podeszwowego bocznego-neuropatia Baxtera

Jest to zespół bólowy pięty od strony przyśrodkowej, wynikający z ucisku pierwszej gałęzi nerwu podeszwowego bocznego (ang. lateral plantar nerve-LPN). Okolica bólu jest bardzo zbliżona do bolesności wynikającej z zapalenia rozcięgna podeszwowego. Dlatego należy mieć to szczególnie na uwadze w przypadku braku skuteczności leczenia tak zwanej ostrogi piętowej.

Neuropatia Baxtera występuje u około 5-15% chorych z przewlekłym bólem pięty niereagującym na leczenie. Problem dotyczy głównie osób uprawiających sport, w tym biegaczy, którzy stanowią nawet do 80% pacjentów. Czynnikami ryzyka jest nadmierna pronacja stopy. Główny objawem jest ból przyśrodkowej części pięty, nasilający się w czasie biegu, jednakże bólowi nie towarzyszą zaburzenia czucia.

Podejrzenie neuropatii nerwu podeszwowego bocznego stawiane jest na podstawie badania lekarskiego. Leczenie, podobnie jak w zespole kanału stępu, rozpoczynamy od próby leczenia zachowawczego, poprzez zastosowanie fizykoterapii, mobilizacji tkanek miękkich tej okolicy, zastosowanie odpowiednich wkładek ortopedycznych. W przypadku, gdy przez minimum 6 miesięcy prowadzonego leczenia, nie uzyskamy efektu, wówczas należy rozważyć leczenie operacyjne polegające na chirurgicznym uwolnieniu nerwu.

Neuropatia nerwu podeszwowego przyśrodkowego – Jogger’s foot

Angielska nazwa jogger’s foot sugeruje już na wstępie, kogo ten problem dotyka. Nerw podeszwowy przyśrodkowy (ang. medial plantar nerve MPL) jest rozgałęzieniem nerwu piszczelowego. Zapewnia on czucie przyśrodkowej podeszwowej powierzchni stopy oraz unerwia mięsień zginacza i odwodziciela palucha. Do ucisku nerwu dochodzi na wysokości kości łódkowatej przez przerośnięty mięsień odwodziciel palucha i powięź. Podobnie jak w poprzednich neuropatiach, czynnikami ryzyka jest nadmierna pronacja stopy (płaskostopie) oraz, co istotne, zbyt sztywne wkładki supinujące stopę.

Objawami ucisku nerwu jest silny piekący ból wzdłuż przyśrodkowego brzegu stopy, promieniujący do palców I, II, III i kostki przyśrodkowej. Ból największy jest na wysokości kości łódkowatej. Mogą wystąpić zaburzenia czucia, parestezje palców I, II, III stopy. Ból nasila się wraz z pokonywanym dystansem i – co charakterystyczne – pacjenci gorzej tolerują bieganie po równym terenie. Ból może także wzmagać się podczas stania na palcach.

Diagnozę stawiamy na podstawie badania klinicznego, pomaga nam w tym objaw Tinela i opukiwanie nerwu, kiedy to wywołujemy parestezje wzdłuż przebiegu nerwu. Osobiście wspomagam się również próbą iniekcji z lekiem znieczulającym, ponieważ jeśli zastosowanie go przyniesie ulgę i poprawę, jestem bliżej rozpoznania. Leczenie początkowo obejmuje odpoczynek, chłodzenie oraz leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Działania takie pomagają zmniejszyć stan zapalny i ból. W tym okresie zaprzestajemy całkowicie treningu, warto również wspomóc się rehabilitacją typową dla poprzednich neuropatii. Zazwyczaj korzystnie działają ćwiczenia wzmacniające mięśnie krótkie stopy oraz ćwiczenia uelastyczniające i rozciągające tkanki miękkie. Jeśli to leczenie się nie powiedzie, może być konieczna operacja. Zabieg polega na przecięciu powięzi i uwolnieniu zaciśniętego nerwu podeszwowego przyśrodkowego. Zapewnia to prawie całkowitą ulgę i umożliwia powrót do pełni aktywności sportowej u większości pacjentów.

Neuropatie uciskowe to problem występujący głównie u biegaczy długodystansowych, a tych w ostatnich latach wyraźnie przybyło. Warto podkreślić, że diagnoza tego rodzaju dolegliwości może być drugą deską ratunku, w przypadku gdy leczenie rozcięgna podeszwowego okazuje się bezskuteczne. Co ważne, neuropatie to nie wyrok – można je z powodzeniem wyleczyć.

 

Biegający Ortopeda

 

Pierwszą część tekstu przeczytasz TUTAJ